25 maart 2011
Door Robert Jansen, deelnemer SummerCourt 2010
Iets te vroeg kwam ik mijn hotelkamer binnen nadat ik was doorverwezen door de vriendelijke juffrouw achter de balie, en dacht: ‘Wat een luxe!' Het was dertig graden en ik had er een flinke treinreis op zitten, dus de douche die ik daarna nam was zeker op zijn plaats.
Beneden werden we verwelkomd door de projectleider en gesommeerd vanaf nu iedereen te tutoyeren. Er werden groepjes van twee ingedeeld die een kwartier hadden om kennis te maken. Nadat iedereen van de projectgroep was voorgesteld waren de duo's aan de beurt om een kort praatje over de ander te houden. Vervolgens werd heerlijk gegeten en onder het genot van een glaasje wijn was er ruimte voor kennismaking. Niet alleen met de deelnemers en begeleiders, maar ook met gasten als de voorzitter van het College van P-G's, de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak en andere mensen uit het vak.
Tijdens het eten deden meerdere mensen het woord en werd de groepsopdracht uitgelegd, die aan het eind van de week zou worden gepresenteerd.
De wekker ging vroeg, de maandagochtend, en met gemengde gevoelens zaten de deelnemers aan de ontbijttafel. Wat zou er gaan gebeuren, vandaag? Na een introductie in de rechtbank van Utrecht woonden we een bestuursrechtszitting bij. Een rechter met een op het eerste gezicht guitige blik, bleek zeer vaardig en wist de zitting goed leiding te geven.
Na afloop van de zaak was er veel ruimte voor vragen en discussie met de rechter. De zittingen na die van de bestuursrechter stonden in het teken van het strafrecht: acht politierechterzittingen. Dit was een hele kluif, zeker omdat de rechter alle deelnemers van SummerCourt naar buiten stuurde, voordat hij vonnis wees. Bij elke nieuwe zaak gingen we met z'n twintigen de rechtszaal weer in.
Door verschillende groepjes werd na afloop van alle zittingen vonnis geschreven voor twee zaken, die aan bod waren geweest. Iedereen had de dossiers van de zaken in kunnen lezen alvorens behandeling en de eis van de officier tijdens de zitting bood ook enige houvast.
's Avonds aan het eten werden de geschreven vonnissen gepresenteerd. Er was veel ruimte, althans die werd genomen, om te discussiëren met de rechter die het daadwerkelijke vonnis had gewezen en met de officier. Er werd geen blad voor de mond genomen en de discussie ging op in een gezellig, goed georganiseerd diner. Na het eten was er, zoals na elke dag, ruimte voor een biertje op het terras van het hotel voor degenen die daar trek in hadden. De hele week werd het 's nachts niet kouder dan 22 graden waardoor hier veel animo voor was.
Dinsdag zou in het teken staan van het civiele recht. In de rechtbank werd een aantal vragen gesteld aan de voorzieningenrechter, over het kort geding dat zij zo dadelijk zou behandelen. Wij verdiepten ons in de zaak aan de hand van een dossier en liepen met gezonde vooroordelen de koude rechtszaal binnen. Een stel, verweven in een echtscheidingsprocedure, had een bedrijf lopen vanuit een gemeenschap van goederen. Door de ruzies waren de verslechterde verhoudingen van de twee het bedrijf binnen gekomen. Na een zeer ingewikkeld juridisch betoog van de advocaten gaf de rechter aan dat het probleem hier eigenlijk zat in de echtscheiding en de verstoorde verhouding tussen de twee betrokkenen. Het was een langdradige, niet heel boeiende zitting, maar mooi was het om te zien dat er ook ruimte is voor moraal in de rechtszaak en niet alleen voor juridisch geneuzel.
Na de lunch begon het SchaduwCourt. Elke deelnemer was van tevoren ingelicht over zijn of haar rol en had stukken toegestuurd gekregen. Er waren vier zittingen over twee civiele casus, waarbij elke zitting werd gevoerd door een advocaat voor eisende en een voor de gedaagde partij, en drie rechters.
Vlammende betogen schalden door de rechtszaal maar de rechters hadden er geen moeite mee de orde te handhaven. Alles werd beoordeeld door SSR, zoals ook bij de Raio-opleiding het geval is. Na afloop kreeg iedereen persoonlijk commentaar van de dames van SSR. Die wonden er geen doekjes om!
Later, in een sushirestaurant was er plaats voor een hele andere activiteit: zelf sushi maken. Dit ging gepaard met veel hectiek en op een gegeven moment vlogen de stukken vis en groente zowat om de oren. De arme dame die de workshop gaf had er een schorre stem van. Omdat niet iedereen vooraan stond toen sushi-vouw-vaardigheden werden uitgedeeld, hebben enkelen hun heil moeten halen bij de plaatselijke snackbar om de hoek.
Woensdagochtend. Aiaiai, wat ging die wekker vroeg! Maar een leuk programma vandaag: OM-dag. In de ochtend kregen we tijdens drie workshops een overzicht te zien in de werkzaamheden van OM. Midden in de piketkamer was het een chaos van jewelste, zeker toen twee officieren en twee parketsecretarissen tegelijkertijd met elkaar aan het praten waren en over de telefoon van alles probeerden te regelen. Tijdens die chaos werden door 8 deelnemers - die ook in de piketkamer stonden - vragen gesteld, en beantwoord!
Na de lunch vertrokken we in taxi's richting ‘de bunker'. De bunker is een crisisbunker waarin in crisissituaties overleg plaatsvindt tussen leidinggevenden van politie, brandweer, ziekenhuis en de burgemeester. Des te groter de crisis, des te meer betrokkenen.
In de bunker kregen we uitleg over de structuur van een crisisaanpak. Tijdens de uitleg was op groot scherm te zien hoeveel camera's de binnenstad van Utrecht in de gaten houden. Inzoomen, meedraaien, geen probleem. De discussie tussen veiligheid en privacy werd niet expliciet gevoerd, maar er gingen wel geluiden op die de huidige gang van zaken als discutabel bestempelden.
Daarna was het onze beurt. Twee keer werd een crisisteam van deelnemers samengesteld en een fictieve crisis gecreëerd door het COT, na een uitleg over deze instantie. Iedereen in het crisisteam kreeg een rol toebedeeld en werd geacht naar deze rol te handelen. Het bleek nog aardig moeilijk om te zorgen dat de schade beperkt bleef: na de tweede groep was er een dode gevallen, een student die voor zijn dood al door de gijzelnemers was gestript.
Het eten vond plaats op locatie, waar Raio's en parket- en gerechtssecretarissen waren uitgenodigd om mee te integreren. Onder het genot van lekkere tapas vonden gesprekken plaats tussen de deelnemers en de gasten, gelukkig ook over andere dingen dan het werk. We werden getrakteerd op een voorstelling van het Raio-cabaret en de borrel die daarna plaatsvond, was erg gezellig. Je merkte echt dat in een paar dagen tijd zich een hechte groep had gevormd. Niet alleen tussen de deelnemers boterde het goed, maar ook met de projectbegeleiding.
In het academiegebouw vond het symposium plaats op donderdagochtend. Verschillende sprekers gaven weer wat de rol van de media en van andere oorzaken was geweest voor verandering van het recht. Hierna volgde een debat over verschillende stellingen die door de sprekers waren geponeerd. Met een opkomst van meer dan 100 mensen was het een zeer geslaagd evenement. Na de lunch kreeg iedereen de tijd om aan de groepsopdracht te werken, die vrijdagochtend gepresenteerd zou gaan worden. Dat moest wel goed worden voorbereid, want we zouden vanavond gaan stappen. Op de kwaliteiten van morgen konden we dus niet rekenen.
Vanaf 16.00 uur werden we verwacht in de kelder van het hotel. Twintig mensen uit de praktijk (hoofdofficieren, presidenten van gerechtshoven en andere hoge functionarissen uit het vak) zaten ieder aan een tafel in een kring, te wachten op een deelnemer die tegenover hem of haar kwam zitten. Met elke gast hadden we vijf minuten om zoveel mogelijk te weten te komen van zijn of haar baan, hobby's andere dingen die de gast bezig hielden. Dit was zeer geslaagd, interesse kwam van beide kanten en veel gasten bleven hangen tijdens het eten.
Daarna kwam de verrassing, een muziekquiz onder leiding van dj Jeroen. Het verschil tussen de oudjes en de jonkies kwam akelig op de voorgrond te staan en met een krappe voorsprong won het team met een aantal ‘wat oudere' projectbegeleiders. Dat heb je met die jaren '80 muziek. Iedereen verkleedde zich - het was beneden erg heet, zoals de hele week aanvoelde als hartje zomer - en maakte zich klaar voor de avond.
We kwamen binnen in een lege discotheek, een plaatselijk, wat alternatief aandoend hol, waarin slechte muziek werd afgewisseld met hier en daar een goed hitje. Binnen anderhalf uur stond de zaal propvol en werden pasjes gemaakt. Het lijkt of de avond in het thema stond van het benadrukken van het verschil tussen jong en oud, want de begeleiding leek nogal moeite te hebben met de manier waarop tegenwoordig het andere geslacht geïmponeerd dient te worden.
Langs de zijlijn probeerden sommigen op te pikken ‘how it's done' en met gematigd succes betraden zij voor de tweede maal de dansvloer. In de latere uurtjes is een delegatie nog op pad gegaan het verdere uitgaansleven van Utrecht onveilig te maken, waar de volgende dag zichtbaar spijt van bestond.
Ontbijt, uitchecken en verzamelen. Paracetamol-drinkontbijt deed haar werk en met frisse tegenzin liepen we voor de zoveelste keer richting de rechtbank. Elke groep presenteerde de weekopdracht. Veel toneel, waarbij er soms kon worden afgevraagd waarom de voorzitter van de RvdR en de president van de rechtbank in hemelsnaam tijd hadden gemaakt om van dit laagdrempelige oeuvre kennis te nemen, afgewisseld door discussies over botsing van grondrechten met sterk inhoudelijke argumentatie.
Iedereen kreeg en public een evaluatie van zijn of haar deelname aan SummerCourt. Goede punten, maar ook verbeterpunten passeerden de revue, zodat iedereen met een boodschap afscheid van elkaar kon nemen. Een uur duurde het voordat iedereen elkaar had gezegd wat op het hart lag en nummers en mailadressen waren uitgewisseld. Toen de laatste deelnemer het lokaal uitliep, hoorde hij van achter de deur een projectgroep die een diepe, diepe zucht slaakte: het zat erop...
Zelden heb ik zo'n enerverende week gehad, met een breed scala aan inspirerende personen om je heen die allemaal bereid zijn vragen te beantwoorden, mee te denken, open staan voor discussie en zelf ook geïnteresseerd zijn. Iemand die gewend is tijdens college het woord te nemen, met een kritische blik op wat wordt verteld, had deze week negentien gelijken naast zich, met wie veel binding is ontstaan. De diversiteit van persoonlijkheden binnen de groep van projectbegeleiding leek een afspiegeling van die van de deelnemers.
Inzichten, niet alleen in werken bij het OM of ZM, maar ook over functioneren binnen een groep en de manier waarop je jezelf manifesteert wanneer verwachtingen hoog liggen, zijn verkregen. Ik heb kennis en nieuwe vrienden gemaakt met studenten uit andere steden, waarvan ik zeker weet dat ik ze later terug ga zien in het vak. Ik wil iedereen aanraden om zich op te geven voor SummerCourt 2011. Ik verheug me nu al op de reünie die in oktober plaats gaat vinden.
Namens alle deelnemers, aan de organisatie: Bedankt!